Een bijzonder bewogen beursjaar komt ten einde

Terugblik op 2020

Geschreven door Dieter Haerens | 5 minuten

Afgelopen jaar was een bijzonder bewogen jaar voor iedereen, een jaar dat veel vroeg van het aanpassingsvermogen van zowel jongeren als ouderen. Ook voor de beurzen was het een bewogen jaar. Nog nooit eerder gingen de beurzen wereldwijd in zo’n korte tijd zo hard onderuit. Het snelle en krachtige herstel dat volgde is minstens net zo noemenswaardig. De meeste beurzen wereldwijd staan aan het einde van het jaar weer boven de stand waarmee ze het jaar begonnen zijn. Het herstel op de beurzen is echter zeer sectorspecifiek. Zo deden bijvoorbeeld technologie- en communicatiebedrijven het zeer goed, maar hadden de energie- en reis(sub)sector het erg zwaar te verduren tijdens de periodes van lockdown.

2020 krijgt op verschillende vlakken nog een vervolg. Allereerst omdat het coronavirus nog niet voorbij is. De komende maanden gaan uitwijzen hoe succesvol de vaccinaties wereldwijd gaan verlopen. Daarnaast hebben overheden en centrale banken wereldwijd geldkranen opengezet om de eigen economie te redden. Dit heeft geleid tot een gigantische schuldenberg en wellicht is de oplossing van vandaag, het probleem van morgen. Politiek gezien zal er ook nog het één en ander gebeuren komend jaar. De recente handelsafspraken van de EU met het Verenigd Koninkrijk en China zijn nog niet in beton gegoten en het is maar afwachten of aankomend president Biden aan de andere kant van de oceaan de verbinding gaat opzoeken.

Verenigde staten

Naast corona is er in de VS het afgelopen jaar veel aandacht uitgegaan naar de presidentsverkiezingen. Biden heeft officieel de verkiezingen gewonnen van de zittende president Trump. Deze laatste bleef de uitslag echter in twijfel trekken en zorgde daarmee voor een tweedeling onder de bevolking. Een van de grootste uitdagingen voor Biden om zijn presidentschap mee te beginnen is de taak om de Verenigde Staten weer te verenigen. Maar bij onderlinge verdeeldheid tussen Republikeinen en Democraten zal het niet blijven. Het coronavirus sloeg hard om zich heen in de grootste economie ter wereld. Aan het einde van het jaar telde de VS veruit het grootste aantal bekende besmettingen. Ook de economische impact was niet mis; nog nooit werden er zo veel mensen werkloos in een korte tijd. Gelukkig is er inmiddels een aanzienlijk herstel van de werkgelegenheid.

In het begin van het jaar anticipeerden de Amerikaanse inkoopmanagers op de corona-uitbraak. De inkoopmanagersindexen maar ook andere vertrouwensmaatstaven zoals het consumentenvertrouwen daalden buitengewoon snel nadat het virus zich buiten China verspreidde. Het daadkrachtige ingrijpen van de overheid en de Fed zorgde ervoor dat het vertrouwen in de economie gaandeweg het jaar weer herstelde. Hoewel het vertrouwen van de inkoopmanagers in december daalde ten opzichte van november, blijft het nog steeds op een hoog niveau. Dit was terug te zien in de door IHS Markit gepubliceerde inkoopmanagersindex, deze kwam afgelopen maand uit op 55,7 ten opzichte van 58,6 in november. Deze stand is ruim boven de neutrale stand van 50 en duidt daarmee op verder herstel van de economie.

Het herstel van de economie was bijvoorbeeld ook terug te zien op de huizenmarkt waar de huizenprijzen verder stegen en de verkoop van nieuwe woningen in de tweede helft van het jaar duidelijk boven het niveau van vorig jaar lag. Alleen de consument blijft argwanend over het herstel. Dit is dan ook terug te zien in het door de Universiteit van Michigan gemeten consumentenvertrouwen. Dit staat wel hoger dan het dieptepunt van april, maar blijft op een laag niveau ten opzichte van de start van het jaar.

Europa

Voor Europa was het hét jaar van de dubbele lockdown. Aan het einde van het eerste kwartaal ging Europa voor het eerst op slot. Op dat moment lag het epicentrum van de corona-uitbraak in Noord-Italië, maar verspreidde zich snel over de rest van Europa, met vele lockdowns tot gevolg. De angst was voelbaar in de samenleving, het was stil op straat. Dit was ook duidelijk terug te zien in verschillende vertrouwensindicatoren. Zo kelderde bijvoorbeeld de inkoopmanagersindex naar de laagste stand ooit gemeten. Anders dan in de VS bleven er in de EU veel banen behouden door omvangrijke sociale steunpakketten van overheden. Daarnaast werd er halverwege het jaar ook een groot Europees herstelfonds opgericht. De lockdown leek effectief, maar na een zomer met weinig besmettingen waren veel landen in het najaar helaas opnieuw genoodzaakt om in lockdown te gaan.

Het was niet alleen corona die de politiek in de EU bezighield, er was ook nog een Brexit om in goede banen te leiden. Op 31 januari 2020 verliet het Verenigd Koninkrijk de EU. Het duurde echter tot het einde van het jaar vooraleer het VK de onderhandelingen over handelsregels en -beperkingen met de EU wist af te ronden en zodoende een no-deal Brexit te voorkomen. Het handelsakkoord heeft vooral betrekking op de goederenhandel. Er zijn geen invoerheffingen of volumebeperkingen opgelegd en ook de bestaande voorwaarden voor milieu, klimaat en arbeidsrechten blijven gelijk. Maar het vrij verkeer van personen en goederen tussen het VK en de EU verdwijnt en er zijn nog nauwelijks afspraken gemaakt over de uitgebreide dienstensector. Verschillende economische voorspellingen duiden dan ook op een structureel economisch verlies voor het VK en de EU ten opzichte van de eerdere situatie van vrijhandel.

Net als in de VS vielen ook in Europa de vertrouwensindicatoren bij de eerste coronagolf extreem hard terug. De tweede golf aan coronabesmettingen deed het vertrouwen evenmin goed. Hoewel er in december wel een herstel zichtbaar was blijft de stand duiden op krimp van de economie. Het door IHS Markit gepubliceerde cijfer van de inkoopmanagersindex kwam in december uit op 49,1 ten opzichte van 45,3 in november. Opvallend hierbij was het onderscheid tussen de verschillende sectoren. De inkoopmanagers van de dienstensector kijken een stuk negatiever naar de toekomst dan de inkoopmanagers van de industrie. Niet geheel onlogisch aangezien de dienstensector (horeca, luchtvaart e.a.) sterk geraakt wordt door de lockdowns.

Azië-Pacific

Ook Azië werd afgelopen jaar zwaar geraakt door de uitbraak van Covid-19. In januari vorig jaar kwam de Chinese overheid met strenge maatregelen waarbij meer dan 50 miljoen Chinezen reisbeperkingen kregen opgelegd en de grote evenementen vanwege het Chinese nieuwjaar werden afgelast. De drastische quarantainemaatregelen legden aan het begin van het jaar de economie voor een groot deel plat. Het mocht helaas niet baten, Covid-19 ging de wereld over. Maar waar in maart grote delen van de wereld op slot gingen, bleken de eerder ingestelde maatregelen bijzonder effectief en kon de economie alweer snel geopend worden.

Zoals aangegeven kon de Chinese economie door de drastische maar effectieve lockdown alweer snel worden geopend. Daardoor is China de enige van de grote economieën die 2020 met economische groei afsluit. Uit een schatting van het IMF komt de groei over 2020 uit op een kleine 2%. Voor het nieuwe jaar wordt een krachtige versterking van de groei verwacht tot meer dan 8%. Deze verwachting wordt ondersteund door een sterk vertrouwen van de Chinese consument en de Chinese inkoopmanagers. Beiden indices duiden al langere tijd op een sterk positief sentiment over de toekomst. Zo blijkt uit het cijfer van de door Caixin en IHS Markit gepubliceerde index van inkoopmanagers. Deze kwam in december uit op 55,8. Daarmee daalde deze wel ten opzichte van 57,5 in november, maar duidt nog op een duidelijke groei van de economie.

In vergelijking met China zijn de Japanse inkoopmanagers nog steeds een stuk voorzichtiger over de toekomst van de economie. Ondanks dat ze nog wel uitgaan van een krimp van de economie klimt het vertrouwenscijfer van de door de Jibun Bank gepubliceerde inkoopmanagersindex wel langzaam maar zeker omhoog. In december steeg deze naar 48,5 ten opzichte van 48,1 in november. Aan het einde van het jaar liep het aantal coronabesmettingen in Japan weer op. Dit had een negatieve invloed op het al lage consumentenvertrouwen. Premier Yoshihide Suga kondigde een nieuw stimuleringspakket aan om de impact van de derde golf van besmettingen op de economie te dempen.

Centrale banken

In het begin van het jaar hielden de beleidsmakers van de centrale banken van de VS, EU en Japan hun gevoerde beleid constant, ondanks dat er met de opkomst van het virus wel duidelijk een risico voor de economie bij was gekomen. De Chinese centrale bank was de enige die toen ingreep en de beleidsrente verlaagde.

Al snel kwam hier verandering in en kwamen ook andere centrale banken met uitgebreide stimulansen om de impact van de wereldwijde verspreiding van het coronavirus op de economie te dempen. Zo breidde de Fed het Main Street Lending Program uit en lanceerde de ECB het Pandemic Emergency Purchase Program. Deze noodpakketten zijn in het leven geroepen omdat liquiditeitsproblemen op korte termijn kunnen leiden tot solvabiliteitsproblemen op langere termijn; hierdoor kunnen bedrijven omvallen. Met de ingrepen van de overheden en centrale banken werd gehoopt dat de schade op lange termijn beperkt blijft.

In december kwam de ECB nog met een uitbreiding van haar reddingsprogramma. Het obligatie-opkoopprogramma wordt met EUR 500 miljard verhoogd en met 9 maanden verlengd tot minimaal maart 2022. De ECB heeft haar verwachtingen voor de economische groei in 2021 naar beneden bijgesteld. Eerst werd er uitgegaan van een economisch herstel van 5%, maar nu gaat de centrale bank ervanuit dat de Europese economie met 3,9% zal groeien dit jaar, na een krimp van -7% over 2020.

Olie

Het jaar begon onstuimig voor de oliemarkt. Zo werd de Iraanse generaal Soleimani door de VS geliquideerd en viel Iran een Amerikaanse legerbasis aan in Irak, wat prijsopdrijvend werkte. Rusland en Saudi-Arabië kregen het echter onderling aan de stok over productiebeperkingen en Saudi-Arabië dumpte vervolgens een hoop extra olie op de markt, wat zorgde voor een prijsdaling en volle opslagtanks. De storm werd compleet toen door de uitbraak van het coronavirus de vraag naar olie wegviel en er geen ruimte meer was in de opslagtanks . Door de grote overvloed aan geproduceerde olie maakte de olieprijs een vrije val. Zo werden termijncontracten zelfs korte tijd tegen een negatieve koers verhandeld.

Een productieverlaging van de OPEC+, de OPEC met partners zoals Rusland en economisch herstel dat weer op gang kwam zorgde ervoor dat de oliemarkt meer in balans kwam, voorraden normaliseerden en de prijs van olie weer opliep. Het herstel zette zich tot het einde van het jaar door. In december sloot de olieprijs in USD gemeten, 8,9% hoger de maand af dan in november. Dit was echter niet voldoende om positief het jaar af te sluiten. Ten opzichte van de start van het jaar noteerde de olieprijs ultimo 2020 flink lager met -21,5%. Het jaar en de maand december werden afgesloten op een koers van USD 51,80.

Overzicht ontwikkelingen financiële markten

Het was een onbezonnen jaar voor de financiële markten. Na een zeer sterke terugval volgde er een ongekend sterk herstel na de stimulansen van overheden en centrale banken wereldwijd. Door de vloedgolf aan liquiditeit en de waarschijnlijk langdurige lage rente gecombineerd met het zicht op economisch herstel durfden beleggers weer in aandelen te stappen. Het herstel op de beurzen zette zich tot het einde van het jaar door. Zo werd ook december een goede maand voor de aandelenmarkten. De STOXX® Europe 600 ex-UK NR eindigde deze maand 2,3% hoger. De STOXX® USA Total Market NR (EUR) steeg met 2,1% (in dollars steeg de index met 4,4%). Over het gehele jaar bekeken steeg de STOXX® Europe 600 ex-UK NR met 2,9%. De STOXX® USA Total Market NR (EUR) steeg met 11,1% (in dollars steeg de index met 21,1%).

Het verschil in rendement tussen Europa en de VS is ook te herleiden tot het verschil in sectorwegingen. Zo weegt de technologiesector - die het goed heeft gedaan afgelopen jaar - zwaar in de STOXX® USA Total Market NR, terwijl deze sector een kleinere weging heeft in STOXX® Europe 600 ex-UK NR. Ook noemenswaardig is de daling van de dollar ten opzichte van de euro. Deze is goed terug te zien als u kijkt naar de performance van de STOXX® USA Total Market NR daar ziet u een groot verschil tussen het rendement in euro’s ten opzichte van het rendement in dollars.

De onderstaande grafieken zijn samengesteld uit interne data en deze data is afkomstig van Morningstar.


Morningstart grafiek

De financiële markten in 10 seconden (toestand op 31/12/2020):

    December  2020
Aandelen (in euro)
Europa  +2,40% -3,11%
Verenigde Staten +0,38% +9,46%
 Japan +0,99% +4,38%
Obligaties
EMU staatsobligaties 3-5 jaar +0,00% +1,29%
Euro bedrijfsobligaties 1-3 jaar +0,03% +1,11%
Munten (t.o.v. de euro)
Amerikaanse dollar -3,04% -8,85%
Britse pond -0,82% -6,32%
Japanse yen -1,97% -3,99%
 

Bron: Morgan Stanley Capital International, Barclays, Bloomberg


Beleggen kent risico's. Uw inleg kan minder waard worden.


DISCLAIMER

De waarde van uw beleggingen kan natuurlijk fluctueren. Uw werkelijke rendement is afhankelijk van de ontwikkelingen op de markten en eventuele onttrekkingen. In het verleden behaalde resultaten vormen geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten. Net als er geen rechten kunnen ontleend worden aan bovengenoemd verwacht rendement. Hou er ook rekening mee dat de moeilijke economische situatie n.a.v. de corona-crisis een extra impact kan hebben op de evolutie van de waarde van uw beleggingen de komende maanden.

De bovenstaande informatie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het uitvoeren van bepaalde beleggingen in hoofde van BinckBank. Aan elke belegging zijn risico's verbonden. Hierbij geldt meestal dat een belegging met een hoog verwacht rendement grote risico's met zich meebrengt. Alvorens u toegang krijgt tot de dienstverlening Laten Beleggen zal BinckBank op basis van uw kennis en ervaring, uw voorkeuren en uw financiële situatie oordelen over de geschiktheid van de dienstverlening.

Auteur

Dieter Haerens

Dieter Haerens is Country Manager bij BinckBank België. Gepassioneerd door alles wat te maken heeft met de deelverzameling van de financiële wereld, technologie en customer centricity, deelt hij af en toe zijn opinie. 

DISCLAIMER

De informatie in dit artikel is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies. De beloning van Dieter Haerens staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten in dit artikel. Ondanks het feit dat BinckBank alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan BinckBank niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Beleggen brengt risico's met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico's kunt u lezen op de productpagina's op www.binck.be.

Ook interessant voor u