Pas op voor de gevolgen van de K-vormige toekomst

Geschreven door Steen Jakobsen | 5 minuten
MA 19-10-2020

Ik heb heel lang weinig van me laten horen, omdat ik vooral achter de schermen bezig was met de ontwikkeling van een eigen uitbreiding van de honderdjarige portefeuille van Christopher Cole van Artemis Capital Management – het beste en “meest innovatieve” werk dat ik de afgelopen decennia op het gebied van portefeuillebeheer heb gezien. De aanhalingstekens staan er omdat het werk van Chris eigenlijk alleen maar de wijsheid kristalliseert die oude macrojongens zoals ik eerder hebben gezien: het geloof in en de toepassing van 'echte diversificatie' als beste middel om de algemene prestaties te verbeteren.

Het schijnbare ter ziele gaan van deze goede oude principes begon 22 jaar geleden toen Maestro Greenspan in 1998 en 1999 het Long Term Credit Management Hedge Fund redde. Die reddingsoperatie luidde de komst in van 'niet-verantwoordingsplichtige' markten via de beruchte 'Fed put'. Greenspan en zijn opvolgers blijven het ergste wat er de vrije markten en prijsontdekking ooit is overkomen. Punt uit.

Sinds 1998 heeft het bestaan van en het geloof in de 'Fed put' ertoe geleid dat financiële instellingen oneindig veel risico's konden nemen. Daarbij konden ze alle mogelijke vruchten plukken en tegelijkertijd elk nadeel vermijden, in de wetenschap dat er altijd wel een reddingsoperatie zou worden opgezet om hen tegen het neerwaartse risico te beschermen. Maar dat paradigma is binnenkort verleden tijd, want de nieuwste supergrote versie van de 'Fed put' om de coronacrisis aan te pakken, breekt onze samenleving in tweeën in het zogenaamde K-vormige herstel.

De K-vorm definieert nu de economie, de politiek, de markten en zelfs de samenleving.

K vormig herstel


Steen Jakobsen

Bron: Amerikaanse Kamer van Koophandel
((Mijn K is natuurlijk niet volledig ...))


Ik ben van mening dat we algemeen gesproken in een K-vormige wereld leven, niet alleen in termen van economisch herstel. Dit betekent dat het K-vormige model ook het model is om de politiek, markten en sociale spanningen te verklaren.

In onze samenleving betekent de K-vormige wereld dat een steeds kleinere groep een steeds groter stuk van de taart naar zich toe trekt dan ooit tevoren, waardoor een groeiend percentage van het voormalige midden van de samenleving achterblijft. Als Karl Marx vandaag leefde, zou hij zich zeker in het gelijk gesteld voelen. Maar dit wil niet zeggen dat Karl Marx gelijk had: ook al bleken zijn beschrijvingen eigenlijk vrij nauwkeurig, zijn voorschriften waren vreselijk fout. Het gaat er eerder om te stellen dat de tijd aangebroken is om op te staan en actie te ondernemen als we willen dat markteconomieën (een term die sterk de voorkeur geniet boven de beladen omschrijving 'kapitalistisch ') overleven.

De coronacrisis heeft reeds bestaande trends versneld: de antiglobalisering, het uiteenvallen van de internationale samenwerking, de afbraak van multilaterale instellingen, het toegenomen nationalisme, het gebrek aan privacy, ongrondwettelijke uitgaansverboden en de toenemende ongelijkheid, om er maar een paar te noemen. Via deze versnelling heeft de coronacrisis ook honderdduizenden slachtoffers geëist en een enorm aantal organisaties, kmo's en hele categorieën bedrijven de doodsteek gegeven. Ik denk niet dat het tot beleidsmakers of zelfs strategen is doorgedrongen dat we ons niet zozeer moeten afvragen wanneer de economie en de wereld weer zullen zijn zoals vóór de uitbraak van het coronavirus, maar dat we ons eerder de volgende vragen moeten stellen:

Hoe creëren we een nieuw systeem dat gebaseerd is op prijsontdekking en vrije markten, een systeem dat middelen en het marginale gebruik van geld beter toewijst en vooral een systeem dat de algemene billijkheid verbetert?

Onthoud dat billijkheid bepalend is voor onze houding ten aanzien van de wetten en normen van de samenleving. Wetten en gedragsnormen worden alleen gerespecteerd als ze in de loop van de tijd als billijk en neutraal worden beschouwd. Gaat de billijkheid overboord, dan neemt de sociale onrust fors toe. Mensen moeten absoluut het recht hebben om rijk te zijn, maar een samenleving heeft de plicht om iedereen onderwijs te bieden en voor iedereen gelijke rechten en kansen te creëren, ongeacht ras, geslacht en geloof. Bovendien is de globalisering er niet in geslaagd om de negatieve gevolgen te verzachten van de economische baten die de 'arbeidsverdeling' voor een kleine groep mensen oplevert. Het nieuwe economische 'platformmodel' van het late informatietijdperk waarin bedrijven monopolistische structuren creëren, heeft geleid tot een situatie waarin de winnaar alles krijgt en de rest helaas met lege handen achterblijft. Een situatie die enorme delen van de bevolking uitsluit van opwaartse mobiliteit of zelfs van basisparticipatie in de reële groei van het bbp per hoofd van de bevolking. De technologie maakt hele categorieën van banen overbodig en zich omscholen is voor sommige werknemers ontoereikend of zelfs onmogelijk. De gehanteerde aanpak is om 'banen te behouden' in plaats van 'banen te creëren'.

De vraag is dus hoe het K-vormige verhaal de markten zal vormgeven en de portefeuilleprioriteiten zal veranderen.

De volatiliteit zal hoog blijven en verder stijgen. Entropie betekent dat een 'systeem' voortdurend een potentiële energie heeft. Het ziet er van buitenaf misschien stabiel uit, maar van binnen zal de energie verschuiven. Uiteindelijk zal ons systeem energie vrijgeven in de vorm van politieke aardverschuivingen, onvoorspelbare wijzigingen van de regels, meer regulering (wanneer de overheid leningen verstrekt of gunsten of steun verleent, zijn daar altijd voorwaarden aan verbonden, namelijk regulering) en een minder zekere toekomst. Verander de regels van het spel en je krijgt volatiliteit.

Inflatie. De consumentenprijsindices zijn niet krachtig opgeveerd, maar hebt u gemerkt dat uw lokale pakjesdienst nu duurder is dan vóór de coronacrisis en dat de prijzen van ontsmettingsmiddelen en gezondheidsproducten fors gestegen zijn? Dat uw overheid het risico van een tekort aan mondmaskers, ontsmettingsmiddelen, technologische middelen, ziekenhuisbedden enz. 'strategisch' wil beperken? Alles goed doordacht, maar ook alles duurder – veel duurder zelfs. Voeg daarbij de verslechtering van de relaties tussen China en de VS, de monetarisering door overheden via centrale banken en toekomstige schokken in de energievoorziening omdat de huidige lage prijzen de investeringen in toekomstige capaciteit lamleggen. Allemaal factoren die uiteindelijk de weg kunnen effenen voor inflatie.

De basismodellen voor de allocatie van portefeuilles aan obligaties en aandelen hebben hun tijd gehad. Biljoenen dollars zijn belegd in het model '60% aandelen / 40% obligaties' (of tegenwoordig eerder 80-20). Dit is het heersende model sinds, u raadt het al, 1998. Waarom dreigen deze portefeuilles ten onder te gaan? Het rendement van vastrentende waarden heeft bijna 'het absolute nulpunt' bereikt. Dit betekent dat ze geen diversificatie bieden, weinig opwaarts potentieel hebben en het gevaar lopen op een positieve correlatie met alle risicovolle activa. Kortom, vastrentende waarden bieden uw portefeuille geen enkele bescherming. Het enige overblijvende actief met een omgekeerde correlatie? Juist, netto lange posities in volatiele activa! Of ik nu gelijk heb of niet op dit vlak, het belangrijkste punt is dat de inflatie wordt bepaald door verwachtingen, niet door de gerealiseerde inflatie. En elke significante uitstroom van effecten uit de oneindig diepe poelen van vastrentende waarden zal vloeien naar veel kleinere risico-emmers, namelijk naar activa zoals inflatiegekoppelde staatsobligaties, goud en zilver en volatiele activa! In de financiële wereld doet de grootte er echt wel toe!

Tot slot nog enkele bedenkingen bij het beleggingsklimaat hier en bij positionering:

  • De 60-40-portefeuille zal naar verwachting een negatief reëel rendement hebben, omdat vastrentende waarden de komende tien jaar zullen wegen op het rendement en omdat het reële rendement van aandelen slechts marginaal positief zal zijn.
  • Uw rendement zal voortkomen uit de toegenomen volatiliteit.
  • De zwakte van de Amerikaanse dollar is een belangrijke factor in wereldwijde beleggingen, dus let op met portefeuilleposities die bij omrekening tegen een lagere dollarkoers uw rendement kunnen drukken.
  • Nu is het moment om longposities in volatiele en inflatiegekoppelde activa aan uw portefeuille toe te voegen (wanneer niemand in inflatie gelooft!)
  • Houd rekening met het risico dat de spectaculaire rendementen van monopolistische technologieplatforms, de grootste winnaars in de geschiedenis van de markt, door de autoriteiten worden beteugeld.

Als u een echt bedrijf runt:

  • Prijs de prijsinflatie in bij het vaststellen van uw middellange- en langetermijnbudgetten.
  • Ga ervan uit dat u nieuwe werknemers veel meer zult moeten betalen. Op de arbeidsmarkt zijn 'zwakke banen' verdwenen – wie overblijft en over competenties beschikt, heeft meer onderhandelingsmacht. Hierdoor zullen de arbeidskosten per eenheid product stijgen.
  • Leid uw mensen op (heel belangrijk!) en neem mensen aan op basis van een leercontract. De wereldwijde beroepsbevolking in geavanceerde economieën krimpt – vooral aan de jongere kant van het spectrum.
  • Bereid u voor op nieuwe beleidsmaatregelen tegen bedrijven en producten die niet het label 'groen' hebben. Overheden, klanten en de prijzen op de aandelenmarkten zullen de rendementsdrempel blijven verhogen.
  • Weet dat het huidige geglobaliseerde 'just-in-time'-model morsdood is. Het nieuwe model moet aansluiten bij een groene transformatie, een hogere kwaliteit en hogere marges.

Aan elke belegging zijn risico's verbonden, uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie vindt u onderaan deze pagina.

Auteur

Steen Jakobsen

Steen is sinds 2000 werkzaam bij Saxo Bank en schrijft voor BinckBank sinds beide banken de krachten hebben gebundeld in 2019. Als Chief Investment Officer analyseert Steen het algemeen macro-economisch en politiek landschap en licht hij regelmatig interessante strategieën uit rond activaspreiding. Verder wordt hij als beursanalyst regelmatig uitgenodigd door televisiezenders zoals CNBC en Bloomberg TV.

Kom meer te weten over Steen Jakobsen op de website van Saxo Bank

DISCLAIMER

De informatie in dit artikel is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies. De beloning van Steen Jakobsen staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten in dit artikel. Ondanks het feit dat BinckBank alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan BinckBank niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Beleggen brengt risico's met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico's kunt u lezen op de productpagina's op www.binck.be.

Ook interessant voor u