Overheden en centrale banken zorgen voor beursherstel. Maar de crisis is nog niet voorbij.

Terugblik: economie en financiële markten in april

Geschreven door Dieter Haerens | 5 minuten
MA 11-05-2020

Het coronavirus houdt de wereld in zijn greep. Overheden doen er alles aan om de verspreiding van het virus en de druk op het zorgsysteem in de hand te houden. Zorg en welzijn hebben momenteel de hoogste prioriteit en kosten noch moeite worden gespaard. Lockdowns werden verlengd en dit is uiteraard sterk voelbaar in de economisch activiteit: de wereldeconomie vertraagt. Heel sterk.

In haar nieuwste halfjaarlijkse rapport verwacht het IMF inmiddels dat de wereldeconomie in 2020 met 3% zal krimpen. Vertrouwenscijfers over de gehele wereld vielen terug naar meerjarige dieptepunten. Hoewel er nog dagelijks nieuwe besmettingen worden geconstateerd, lijkt dit in sommige landen over de piek en wordt er gepland om de maatregelen gedeeltelijk terug te draaien en zo de economie weer op gang te brengen.

We overlopen de situatie in de 3 regio’s die in de Laten Beleggen-portefeuilles vertegenwoordigd zijn.

VERENIGDE STATEN IN DE TOUWEN

Als gevolg van de quarantainemaatregelen is de werkloosheid in de VS sterk opgelopen. Inmiddels hebben al meer dan 30 miljoen werkenden een werkloosheidsuitkering aangevraagd. Na een stijging in de laatste volle week van maart naar een tot dan toe ongekende 3.300.000 aanvragen, kwamen er in april nog 27 miljoen aanvragen voor werkloosheidsuitkeringen bij. De verwachting is dan ook dat de werkloosheidsgraad afgelopen maand is gestegen naar 14% . Dit percentage ligt hoger dan het hoogste percentage ten tijde van de kredietcrisis.

Aanvragen werkloosheidsuitkeringen per 1000


Bron: Trading Economics


De verschillende steunpakketten zijn nodig om de economische gevolgen te verzachten, maar ze kosten enorm veel geld. In de VS verwacht het agentschap dat het Congres financiële en economische informatie verstrekt, dat het land in de eerste twee kwartalen van 2020 door een diepe recessie zal gaan. Wel wordt er een herstel van de Amerikaanse economie verwacht voor het tweede deel van het jaar. De verwachting is dat de overheidsuitgaven dit jaar sterk stijgen terwijl de belastinginkomsten teruglopen. De CBO verwacht dan ook dat het Amerikaanse begrotingstekort dit jaar USD 3.700 miljard zal bedragen. Daarmee slaat de coronacrisis een groot gat in de overheidsfinanciën en loopt zodoende de staatschuld aanzienlijk op.

Al dit slechte nieuws is terug te zien in de Amerikaanse vertrouwenscijfers. Deze liepen in maart al flink terug, maar in april verslechterde het beeld verder. Het voorlopige cijfer van de door IHS Markit gepubliceerde index van de Amerikaanse inkoopmanagers daalde fors van 40,9 in maart naar 27,4 in april. Een score lager dan de neutrale stand van 50 duidt op economische krimp. Met name de dienstensector, zoals horeca, luchtvaart en toerisme, wordt zwaar geraakt. Ook werd de Amerikaanse consument somberder over de situatie. Het consumentenvertrouwen gemeten door de Universiteit van Michigan daalde afgelopen maand tot de laagste stand sinds december 2011.

EUROPA EN ZIJN SOCIAAL STOOTKUSSEN

Door de omvangrijke sociale steunpakketten in sommige EU-landen om werknemers in dienst te houden, worden werknemers binnen de EU vooralsnog minder snel ontslagen als in de VS. De werkloosheid liep in het begin van de coronacrisis op van 7,3% in februari naar 7,4% in maart. Toch zal de werkloosheid ook in Europa verder oplopen, zeker wanneer de crisis langer aanhoudt. Door de grote steunpakketten lopen ook de schulden in de verschillende eurolanden snel op. Zo stijgt, volgens eerste schattingen, voor de gehele eurozone het verwachte begrotingstekort naar circa 10%.

Op de EU-top van 23 april jl. lukte het de verschillende landen in de eurozone niet om het eens te worden om zogeheten eurobonds uit te geven. Het gezamenlijk uitgeven van schuldpapier gaat onder andere Nederland te ver.

Uiteindelijk werd er afgelopen maand een steunpakket van meer dan EUR 500 miljard overeengekomen. Bijna de helft komt uit het European Stability Mechanism. Deze organisatie is opgericht ten tijde van de eurocrisis om EU-landen met financiële problemen te hulp te kunnen schieten. Landen die worden getroffen door het coronavirus, mogen tot 2% van hun bruto binnenlands product (BBP) lenen om zodoende de nodige medische kosten te kunnen betalen. Deze leningen zijn zonder de reguliere Europese voorwaarden over hervorming van schuld en begroting. Daarnaast zorgt de Europese investeringsbank voor liquiditeit voor bedrijven en moet het Europese SURE programma ervoor zorgen dat een groot deel van de lonen betaald kan blijven worden aan werknemers, die anders zouden worden ontslagen.

De onzekerheid is ook terug te zien in de Europese vertrouwenscijfers. Deze zijn dramatisch te noemen. Zowel het vertrouwen onder inkoopmanagers als onder consumenten nam in navolging van de neergang in maart ook in april een duikvlucht. Het door IHS Markit gepubliceerde voorlopige cijfer van de inkoopmanagersindex daalde van 29,7 in maart naar een nieuw diepterecord van 13,5. Ook in Europa is het de dienstensector die net als in maart het hardst wordt geraakt, want ook hier liggen de horeca, luchtvaart en toerisme grotendeels stil. Het Europese consumentenvertrouwen, zoals gepubliceerd door de Europese Commissie, zette de sterke daling voort en staat nu op het laagste punt sinds maart 2009, het dieptepunt van de financiële crisis.

ASIA-PACIFIC LIKT ZIJN WONDEN

Ook in Japan viel het vertrouwen van consumenten en inkoopmanagers terug. Het consumentenvertrouwen staat op het laagste punt sinds de metingen in 1982 begonnen. Ook het door de Jibun Bank gepubliceerde cijfer van de inkoopmanagersindices daalde fors van 36,2 in maart naar 27,8 in april. En ook in Japan was het de dienstensector die het hardst geraakt werd, maar dat neemt niet weg dat ook andere sectoren hard werden geraakt. Zo liepen onder andere de fabrieksactiviteiten het sterkst terug sinds april 2009.

In China werden bedrijven langzaamaan weer opgestart en konden medewerkers weer aan het werk. Dit was terug te zien bij de inkoopmanagers van zowel de Chinese industrie- als de dienstensector die in april weer iets positiever zijn geworden, al gaat men nog wel uit van een krimp van de economie. De door Caixin en IHS Markit voorlopig gepubliceerde index van inkoopmanagers van de industrie kwam in februari nog uit op 27,5, steeg in maart naar 46,7 en herstelde afgelopen maand verder naar 49,4.

CENTRALE BANKEN HALEN GROF GESCHUT BOVEN

In maart waren de Amerikaanse Fed en de ECB er als de kippen bij om de economie en de financiële markten te steunen. Het daadkrachtige ingrijpen hielp bij het herstel van de financiële markten. In april liet de Federal Reserve weten het leenprogramma voor het Amerikaanse midden- en kleinbedrijf uit te breiden. Het Main Street Lending Program werd in het leven geroepen om de Amerikaanse middelgrote bedrijven te steunen. Bedrijven met maximaal 15.000 werknemers en USD 5 miljoen omzet komen in aanmerking voor het programma.

De ECB kwam op de laatste dag van de maand met haar rentebesluit, waarin zij herhaalde dat de rentetarieven op hun huidige lage niveau blijven. Dit doen ze zo lang als het nodig is om de inflatievooruitzichten voldoende in de buurt te brengen van het gewenste niveau van net onder de 2 procent. De ECB gaf daarnaast aan dat het onlangs gelanceerde Pandemic Emergency Purchase Program ter waarde van EUR 750 miljard, een programma bedoeld om de Europese economie te ondersteunen, zo nodig verhoogd kan worden.

OLIE: DU JAMAIS VU

De perfecte storm waar de olieprijs zich in maart al in bevond raasde ook in april verder. De International Energy Agency (IEA) schatte dat in april de vraag naar olie met ongeveer 29 miljoen vaten per dag is afgenomen. In 2019 bedroeg de olieconsumptie nog ongeveer 100 miljoen vaten per dag. De vraaguitval komt voor een groot deel doordat grondvervoer en luchtvaart stil ligt; hier komt namelijk ongeveer 60% van de vraag naar olie vandaan. Zelfs een einde aan de prijzenoorlog tussen Saoedi-Arabië en Rusland en een akkoord tussen olieproducerende landen waaronder de OPEC, Rusland en de VS om de productie met 10 miljoen vaten te reduceren, kon de vraaguitval niet opvangen. Door de extreme vraaguitval waren bizarre en bijzondere prijsbewegingen op de termijnmarkt mogelijk.

Gedurende de maand april viel de bodem dan ook onder de olieprijs weg. Voor een vat Amerikaanse olie (WTI) kreeg men tijdelijk zelfs USD 40 cash toegestoken wanneer men die op dat moment kocht. Dit had te maken met aflopende termijncontracten die moesten worden doorgerold, jargon voor het terugkopen van het kortlopende contract en verkopen van een contract met een langere looptijd. De termijncontracten voor Amerikaanse olie vereisen namelijk dat de olie aan het einde van de contractlooptijd fysiek geleverd wordt. Echter is er vrijwel geen opslagcapaciteit voor olie meer beschikbaar in de wereld.

Door het grote olieoverschot is de meeste opslagruimte al in gebruik en stijgt de prijs van opslag enorm. Omdat de contracten toch gesloten moesten worden, konden er bizarre prijzen voor worden gevraagd. De prijs van Brent olie, degene die wij hier altijd bespreken, daalde afgelopen maand ook, maar liet een minder bizar verloop zien. De olieprijs sloot na een dieptepunt op USD 15,98 in april zelfs 11,1% hoger af op USD 25,27 ten opzichte van de slotkoers van USD 22,74 eind maart.

Deel dit artikel:

Auteur

Dieter Haerens

Dieter Haerens is Country Manager bij BinckBank België. Gepassioneerd door alles wat te maken heeft met de deelverzameling van de financiële wereld, technologie en customer centricity, deelt hij af en toe zijn opinie. 

DISCLAIMER

De informatie in dit artikel is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies. De beloning van Dieter Haerens staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten in dit artikel. Ondanks het feit dat BinckBank alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan BinckBank niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Beleggen brengt risico's met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico's kunt u lezen op de productpagina's op www.binck.be.

Ook interessant voor u