Boekhoudplicht voor maatschappen

Vereenvoudigd of dubbel boekhouden?

Geschreven door Pieter-Jan Versypt, Legal Counsel | 5 minuten

Aan het begin van dit jaar publiceerden wij een artikel waarin de impact van de gewijzigde regelgeving voor maatschappen bondig werd samengevat. Uit de reacties die we daarop mochten ontvangen, werd al snel duidelijk dat de boekhoudplicht voor maatschappen een onderwerp is dat op de nodige belangstelling kan rekenen.

Het jaar 2020 nadert met rasse schreden en daarmee komt voor vele maatschappen ook het eerste boekjaar in zicht. Daarom geven wij u hierbij graag wat praktische richtlijnen om te bepalen of uw maatschap een vereenvoudigde of een dubbele boekhouding zal moeten voeren. Lees hieronder onze gids voor een maatschap “in balans”.

Waar gaat het nu weer over?

Aangezien een maatschap voortaan als onderneming wordt beschouwd, zal deze ook een boekhouding moeten (bij)houden. Het neerleggen en publiceren van een jaarrekening is voor maatschappen dan weer niet verplicht gesteld.

Voor maatschappen opgericht na 1 november 2018 geldt de boekhoudplicht vandaag al. Maatschappen opgericht vóór 1 november 2018 zijn boekhoudplichtig vanaf het eerste volledige boekjaar dat aanvangt na 30 april 2019. In de praktijk komt dit doorgaans neer op het boekjaar 2020 (voor maatschappen die per kalenderjaar werken).

Vereenvoudigd of dubbel boekhouden?

Wat is het verschil?

Een vereenvoudigde boekhouding bestaat uit een aankoopboek, verkoopboek, financieel dagboek en een inventaris. Alle informatie over aan- en verkopen en cashbewegingen kan u terugvinden vinden het platform.

Een dubbele boekhouding is dan weer iets complexer. Voor die dubbele boekhouding moet de maatschap immers elke transactie, zoals een aan- of verkoop, ook “tegenboeken”. Concreet houdt dat in dat er een corresponderende ontvangst of betaling geregistreerd moet worden. De dubbele boeking van elke verrichting leidt logischerwijs tot de term “dubbele” boekhouding.

Wat met mijn maatschap?

Maatschappen waarvan de jaarlijkse omzet (exclusief btw) hoger is dan € 500.000 zullen in principe een dubbele boekhouding moeten voeren. Maatschappen waarvan de jaarlijkse omzet (exclusief btw) niet hoger is dan € 500.000 mogen een vereenvoudigde boekhouding voeren.

Hoe bepaal ik de omzet van mijn maatschap?

Hiervoor grijpen we graag terug naar het recente, eerste advies ter zake van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN). We vatten het hieronder voor u samen, maar u kan de volledige tekst ook raadplegen via deze link.

Wat tot de omzet van een onderneming behoort, is niet altijd even duidelijk. Ook de wetgeving gebruikt hier immers niet steeds dezelfde definitie.

Voor de dubbele boekhouding, wordt omzet gedefinieerd als “het bedrag van de verkoop van goederen en de levering van diensten aan derden, in het kader van de gewone bedrijfsuitoefening van de vennootschap”. De toepassing van deze definitie veronderstelt echter al dat de betrokken onderneming onderworpen is aan de verplichting om een dubbele boekhouding te voeren.

Voor ondernemingen die een vereenvoudigde boekhouding voeren, bestaat de omzet uit “andere dan niet-recurrente ontvangsten, exclusief btw”. Het gaat om alle ontvangsten, ongeacht of deze een opbrengst uitmaken zoals hierboven beschreven voor het dubbel boekhouden. Een ruimer begrip dus.

Een maatschap mag bijgevolg enkel een enkelvoudige boekhouding voeren indien ze kan aantonen dat haar ontvangsten, uitgezonderd de niet-recurrente ontvangsten, niet meer dan € 500.000 (exclusief btw) bedragen. Hiervoor zal ze zelf een inschatting moeten maken. De voorbeelden hieronder bieden mogelijk een bijkomende verduidelijking.

Voorbeeld 1

Een maatschap koopt en verkoopt regelmatig individuele aandelen via Euronext. De verkoop van een aandeel voor een bedrag van 100 betekent aldus een ontvangst van 100, ongeacht de boekwaarde die het aandeel zou hebben gehad bij het voeren van een dubbele boekhouding.

Voorbeeld 2

Het vermogen van een maatschap bestaat uit een aandelenparticipatie en een bankrekening, de maatschap heeft geen schulden. De maatschap houdt deze aandelenparticipatie, die bestaat uit 9 procent van de aandelen van een naamloze vennootschap, reeds vele jaren ongewijzigd aan en ontvangt hieruit een jaarlijks dividend van 130.000 euro. Tijdens het boekjaar wordt opnieuw een dividend ontvangen van 130.000 euro, wordt een superdividend ontvangen van 400.000 euro en wordt vervolgens 1 procent van de aandelenparticipatie verkocht voor een bedrag van 300.000 euro. De bankrekening genereert tijdens het boekjaar een interest van 300 euro. Het bedrag van de andere dan niet-recurrente ontvangsten bedraagt in dit geval 130.300 euro.

Wanneer bepaal ik welke boekhouding de maatschap zal voeren?

Tijdens haar eerste boekhoudplichtig jaar mag de maatschap een vereenvoudigde boekhouding voeren indien haar vooruitzichten te goeder trouw aangeven dat haar omzet tijdens dat eerste boekjaar lager zal zijn dan € 500.000.

Vervolgens kan de maatschap jaarlijks bepalen of haar omzet tijdens het afgelopen boekjaar meer of minder dan € 500.000 bedroeg. Dat doet ze op de afsluitingsdatum van het boekjaar. Indien de drempel niet werd overschreden, mag de maatschap voor dat boekjaar een vereenvoudigde boekhouding voeren. Is dat wel het geval, dan moet de maatschap een dubbele boekhouding aanhouden. Die inschatting kan de maatschap ieder jaar herhalen, ongeacht de keuze die voor het voorafgaande boekjaar werd gemaakt.

Wordt vervolgd …

De Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN) werkt momenteel aan een meer gedetailleerd advies dat de boekhouding en de jaarrekening specifiek voor maatschappen zal behandelen.


Disclaimer: De communicatie is gebaseerd op de geldende wetgeving en recente rechtsleer. De inhoud ervan kan onderhevig zijn aan wijzigingen en interpretatie. BinckBank aanvaardt geen aansprakelijkheid voor deze informatie.

Auteur

Pieter-Jan Versypt, Legal Counsel

Pieter-Jan Versypt is sinds 2017 Legal Counsel bij BinckBank België. Hij heeft een bijzondere interesse in financieel en economisch recht en de bescherming van privacy. Vanuit zijn functie volgt hij de relevante juridische ontwikkelingen op de voet.

Ook interessant voor u