Slim beleggen: buit u het irrationele gedrag van efficiënte markten uit

Geschreven door Stijn Ceelen, Country Manager BinckBank België | 7 minuten
DO 09-05-2019

Zoals u wellicht weet, is het kransje van vermogensbeheerders dat op lange termijn de wereldwijde aandelenmarkten kan kloppen, klein. Zeer klein. Meer nog, volgens een jaarlijks rapport van S&P Dow Jones is slechts 1 op 100 aandelenfondsen van Europese beheerders erin geslaagd om na kosten beter te presteren dan de wereldwijde aandelenbeurs over de afgelopen 10 jaar.

Het verbaast u dan ook niet waarom BinckBank ervoor gekozen heeft om de wereldwijde beurs zo goed mogelijk te volgen via trackers die noteren aan lage kosten. Zo zijn kosten nu eenmaal de enige betrouwbare indicator van toekomstig succes.

De efficiëntie van de aandelenmarkten betekent echter niet dat alle beleggers rationeel denken en emotieloos weloverwogen beslissingen nemen. Zo toont James Surowiecki in zijn boek The Wisdom of Crowds, Why the Many are Smarter than the Few aan dat een groep van irrationele of minder geïnformeerde mensen collectief toch zeer intelligente beslissingen kan nemen, mits voldaan is aan een aantal voorwaarden. Eén van die kernvoorwaarden is onafhankelijk denken. En juist die voorwaarde creëert opportuniteiten voor slim(mer) beleggen als blijkt dat de collectieve mening van beleggers gestoeld is op een simplistische vuistregel of een verkeerd wereldbeeld die elke vorm van onafhankelijkheid ondermijnt. Deze anomalieën tracht BinckBank via factorbeleggen zo goed mogelijk uit te buiten.

Slim beleggen met stijlfactoren

Binnen het aandelenfonds van Laten Beleggen is ongeveer een kwart van het beheer gebaseerd op factorbeleggen. Bij factorbeleggen wordt passief (via beursgenoteerde fondsen of trackers) ingezet op één of meerdere stijlfactoren die geacht worden een meerprestatie op te leveren ten opzichte van de brede beurs, al dan niet als afspiegeling van een hoger risico.

De beste manier om de echte waarde van een factor in te schatten is door de factor af te toetsen aan zowel Behavioral Finance als aan de Efficient Market Hypothesis (EMH) of de theorie van efficiënte markten. Een stijlfactor is robuust omdat hij ofwel inspeelt op systematische denkfouten beschreven door Behavioral Finance ofwel omdat hij verankerd is in een systematisch hoger risico zoals de theorie van efficiënte markten het wil. De ideale factor is er 1 die stevig verankerd is in Behavioral Finance en die meerprestatie biedt die niet helemaal een afspiegeling is van een hoger risico.

De factoren die daarvoor het meest in aanmerking komen zijn naar onze mening waardering (value) en momentum. Daarnaast is er ook de intrigerende kwaliteitsfactor die natuurlijk geen EMH-verklaring kan hebben omdat het feit dat bedrijven van zeer hoge kwaliteit een premie opleveren bezwaarlijk kan worden toegeschreven aan hoger risico. De kwaliteitsfactor heeft enkel een “behavioral” verklaring. Hij geniet van minder belangstelling en is alleen al daarom interessant. Waardering, momentum en kwaliteitsgebonden meerprestaties hebben gemeen dat ze zich in nagenoeg alle lokale aandelenmarkten manifesteren.


Benieuwd naar wat Laten Beleggen voor u kan betekenen? Vraag onze infobox aan.

Waardebeleggen: beleggen in de kneusjes levert meer waarde op

Waardebeleggen (of value-beleggen) komt in feite neer op een belegging in ondergewaardeerde aandelen in de hoop dat de prijs ooit zal convergeren naar hun intrinsieke waarde. Waardebeleggers kijken doorgaans naar aandelen die goedkoop noteren in termen van koers/boekwaarde, koers/winst en/of dividendrendement.

De theorie van de efficiënte markten beschouwt de meerprestatie van goedkopere waardeaandelen ten aanzien van duurdere groeiaandelen als een pure risicopremie. Nochtans bewijzen de cijfers anders. Sinds 1975 hebben wereldwijde waardebedrijven jaarlijks gemiddeld 1,3% beter gepresteerd dan groeibedrijven, terwijl de volatiliteit van deze groep bedrijven over diezelfde periode lager uitkwam dan die van groeibedrijven. De feiten suggereren op zijn minst dat deze waardepremie helemaal niet of slechts gedeeltelijk het gevolg is van een hoger risico.

Prestaties waarde versus groeiaandelen

Bron: Bloomberg, 07/05/2019


Opmerking: bovenstaande grafiek is gebaseerd op de volledig beschikbare historiek (tot eind april 2019) op basis van netto returns in Amerikaanse dollar (d.i. koersen inclusief netto herbelegde dividenden).


Waarom presteren deze waardebedrijven dan beter? Misschien bieden diepgewortelde vuistregels in ons brein een antwoord. Zo dichten veel beleggers populaire en succesvolle groeibedrijven intuïtief een potentieel hoger rendement toe, gewoonweg omdat het goede bedrijven zijn. Op die manier wordt de resultaten steeds hoger en hoger gelegd, maar wordt de kans tegelijkertijd ook groter dat deze populaire succesbedrijven onder de verwachtingen blijven en bijgevolg zwaar worden afgestraft op de beurs. Het omgekeerde is waar voor de kneusjes op de beurs. De verwachtingen liggen dermate laag dat de kans op beter dan verwachte resultaten steeds groter wordt. Slim beleggen draait niet zozeer rond de grootte van bedrijfswinsten, maar rond het overtreffen van de winstverwachtingen die de beleggerscommune heeft.


Momentumbeleggen: wachten op bevestiging is een dooddoener

De gedachte achter momentumbeleggen is dat aandelen die op korte termijn – bijvoorbeeld over een periode van 6 maanden tot 1 jaar – sterk hebben gepresteerd, in de daaropvolgende periode vaak hun goede prestatie doortrekken.

De grondleggers van de theorie van efficiënte markten ontkennen zeker niet dat opeenvolgende beurskoersen afhankelijk kunnen zijn van elkaar. Al was het maar dat opiniemakers nu eenmaal gevolgd worden door hun meute fans of dat goed nieuws nog meer goed nieuws kan opleveren. Wel zijn ze ervan overtuigd dat er ergens een slimme rationele belegger op de loer ligt om het verschil tussen koers en intrinsieke waarde ongedaan te maken. Ook hier lijken de cijfers het tegendeel te beweren. Sinds 1994 heeft momentumbeleggen jaarlijks bijna 3,5% meer opgebracht dan de brede aandelenmarkt … zonder noemenswaardig verschil in risico.

Prestaties waarde versus groeiaandelen

BRON: Bloomberg


Opmerking: bovenstaande grafiek is gebaseerd op de volledig beschikbare historiek (tot eind april 2019) op basis van netto returns in Amerikaanse dollar (d.i. koersen inclusief netto herbelegde dividenden).


Wat gaat er dan werkelijk schuil achter het succes van momentumbeleggen? Het zijn vooral weer emotionele en irrationele reacties die verklaren waarom momentumbeleggen werkt. Zo reageren beleggers te sterk of juist onderkoeld op nieuwe informatie die in de aandelenkoers wordt verwerkt. Bij een koersherstel kijken beleggers angstvallig toe of deze remonte in de komende weken of maanden wel wordt bevestigd. En na talloze bevestigingen vinden ze het dan weer te laat om in te stappen totdat hebzucht op het verkeerde moment haar intrede doet. Dit laatste wordt wel eens het kakkerlakfenomeen genoemd: als je er 1 ziet, dan zit de rest van de familie niet ver weg!

Een bijkomende reden is de werking van ons brein. Aangezien verliezen psychologisch 2 keer zo zwaar doorwegen dan winsten, zijn heel wat beleggers geneigd om te lang vast te houden aan aandelen die verlies opleveren (in de hoop dat het tij keert) of om hun winnaars te snel te verkopen. Dit asymmetrisch gedrag van onze hersenen wordt ook wel het dispositie-effect genoemd. Een gedisciplineerde en emotieloze momentumstrategie profiteert juist van dit irrationeel gedrag van beleggers.


Kwaliteitsbeleggen: de enige gratis maaltijd op de financiële markten

Kwaliteitsbeleggen kan verschillende vormen aannemen. Bij BinckBank hebben we geopteerd voor een strategie die aandelen weegt op basis van hun absolute en relatieve risico. Deze strategie wordt ook wel minimale of lage volatiliteit genoemd. Daar waar traditionele marktindices aandelen wegen op basis van hun beurskapitalisatie (de groten krijgen een groter gewicht en de kleintjes een kleiner), gaat een strategie op basis van lage volatiliteit een hoger gewicht toekennen aan bedrijven met een lage volatiliteit (laag absoluut risico) en/of een lage correlatie met andere aandelen (laag relatief risico).

Sinds 1988 heeft een wereldwijde aandelenkorf die werd samengesteld op basis van de principes van lage volatiliteit, gemiddeld 1% beter gepresteerd dan de brede wereldindex. Logischerwijs lag ook de volatiliteit van deze korf een paar procentpunten lager zodat de voor risico gewogen prestatie torenhoog boven de brede markt uitkwam.

Prestaties waarde versus groeiaandelen

BRON: Bloomberg


Opmerking: bovenstaande grafiek is gebaseerd op de volledig beschikbare historiek (tot eind april 2019) op basis van netto returns in Amerikaanse dollar (d.i. koersen inclusief netto herbelegde dividenden).


Het succes van lage volatiliteit schuilt daarom niet in het irrationele gedrag van beleggers, maar in het efficiënt gebruik van de enige gratis maaltijd die wordt aangeboden op de financiële markten: door imperfecte correlaties tussen aandelen is de totale volatiliteit van een aandelenkorf lager dan de optelsom van de volatiliteit van de individuele aandelen, terwijl de verwachte opbrengst wel gelijk is aan de optelsom van de verwachte return van elke aandeel.

Uw geld én onze expertise voor u laten werken?

Ontdek wat Laten Beleggen voor u kan doen

Maak een afspraak




Belangrijke informatie

Dit artikel is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het uitvoeren van bepaalde beleggingen in hoofde van BinckBank. Resultaten uit het verleden vormen geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten. Aan elke belegging zijn risico’s verbonden. Hierbij geldt meestal dat een belegging met een hoog verwacht rendement grotere risico’s met zich meebrengt. De kosten en lasten verbonden aan Laten Beleggen kan u raadplegen in de tarievenlijst op www.binck.be.

Auteur

Stijn Ceelen, Country Manager BinckBank België

Stijn Ceelen is sinds 2017 Country Manager bij BinckBank België en geeft af en toe zijn mening over de financiële markten en hun verloop. 

Vragen?

Onze klantenservice staat voor u klaar, 6/7.

Ook interessant voor u